Zbiór grypsów i listów Jerzego Ceranowskiego jako źródło do badań nad internowaniem w stanie wojennym

Jerzy Ceranowski (1951–2022), pierwszy demokratycznie wybrany prezydent Kutna po transformacji ustrojowej, został internowany 13 grudnia 1981 r. i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w ZK Włocławek-Mielęcin, gdzie przebywał do 29 kwietnia 1982 r. W artykule scharakteryzowano zawartość i określono cel powstania grypsów i listów, tworzących zbiór archiwalny, którym była próba nawiązania przez ich twórcę kontaktu ze światem zewnętrznym oraz przedstawienia internowania jako dotkliwej represji wymierzonej przez władze komunistyczne politycznym przeciwnikom. Ze wspomnianych dokumentów wyłania się obraz: rygorów panujących we włocławskim Ośrodku Odosobnienia, stosowanego przez służbę więzienną systemu kar i nagród, inwigilacji prowadzonej przez funkcjonariuszy SB, sposobów spędzania wolnego czasu oraz protestów podejmowanych przez osadzonych. Oceniając wartość informacji przekazywanych w grypsach i listach Ceranowskiego, skonfrontowano je z oficjalnym przekazem zawartym w aktach Służby Bezpieczeństwa i administracji penitencjarnej.