CZŁOWIEK STARY W SPOŁECZEŃSTWIE PREFIGURATYWNYM

Ludzie starzy stanowią potężną liczebnie siłę społeczeństwa, a jednocześnie wydaje się, że ich potencjał rozwojowy i społeczny jest sukcesywnie marnowany. Nie przekłada się on bowiem ani na mocną pozycję społeczną, ani na wysoką ocenę ich wartości, ani wreszcie na dbałość o zaspokojenie potrzeb tej grupy. Starość kojarzona jest obecnie najczęściej z niedołęstwem, złośliwością, agresywnością i poczuciem zagubienia w świecie. Jest wielką stratą niedostrzeganie potencjału społecznego drzemiącego w ludziach starych. Potencjał ten zwiększa m.in. dystans do rzeczywistości, czas jaki osoby starsze mogą poświęcić drugiemu człowiekowi, umiejętność dostrzegania przez nie uroku chwili, empatia czy cierpliwość. Aby wyjaśnić przyczyny marginalizacji ludzi starych, nie wystarczy odwołać się do czynników sytuacyjnych, co jest dość powszechne. W istocie problem tkwi o wiele głębiej – w charakterze współczesnej kultury zachodniej. Mechanizm marginalizacji ludzi starych z niezwykłym wy-czuciem opisała Margaret Mead, a także Mircea Eliade. Najbardziej zdumiewające jest jednak to, że autorzy ci dokonali tego w czasie, kiedy świat Internetu i mediów elektronicznych nie był jeszcze dostępny przeciętnemu człowiekowi. Artykuł poświęcony jest wyjaśnieniu kulturowych mechanizmów wykluczania ludzi starych, a także współczesnym trendom występującym w polityce, nauce i kulturze, typowym dla kultury kofiguratywnej, prefiguratywnej, polegającym na zapobieganiu temu wykluczeniu.